홈 > 서적출판 > 주제의 확장

주제의 확장

주제의 확장 ― 「aṭṭīyati harāyati jigucchati 걱정하고 부끄러워하고 싫어한다.」

주제의 확장 ― 「aṭṭīyati harāyati jigucchati 걱정하고 부끄러워하고 싫어한다.

 

1. (MN 152-기능수행 경) 유학의 실천

 

“kathañcānanda, sekho hoti pāṭipado? idhānanda, bhikkhuno cakkhunā rūpaṃ disvā uppajjati manāpaṃ, uppajjati amanāpaṃ, uppajjati manāpāmanāpaṃ. so tena uppannena manāpena uppannena amanāpena uppannena manāpāmanāpena aṭṭīyati harāyati jigucchati. sotena saddaṃ sutvā ... pe ... ghānena gandhaṃ ghāyitvā..., jivhāya rasaṃ sāyitvā... kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā... manasā dhammaṃ viññāya uppajjati manāpaṃ, uppajjati amanāpaṃ, uppajjati manāpāmanāpaṃ. so tena uppannena manāpena uppannena amanāpena uppannena manāpāmanāpena aṭṭīyati harāyati jigucchati. evaṃ kho, ānanda, sekho hoti pāṭipado.

 

"아난다여, 그러면 유학(有學)은 어떻게 실천하는가? 아난다여, 여기 비구에게 안()으로 색()을 보면서 마음에 드는 것이 생기고, 마음에 들지 않는 것이 생기고마음에 들기도 하고 마음에 들지 않기도 한 것이 생긴다. 그는 생겨난 마음에 드는 것과 생겨난 마음에 들지 않는 것과 생겨난 마음에 들기도 하고 마음에 들지 않기도 한 것 때문에 걱정하고 부끄러워하고 싫어한다. ()로 성()을 들으면서 ()로 향()을 맡으면서 ()로 미()를 맛보면서 ()으로 촉()을 느끼면서 ()로 법()들을 인식하면서 마음에 드는 것이 생기고, 마음에 들지 않는 것이 생기고마음에 들기도 하고 마음에 들지 않기도 한 것이 생긴다. 그는 생겨난 마음에 드는 것과 생겨난 마음에 들지 않는 것과 생겨난 마음에 들기도 하고 마음에 들지 않기도 한 것 때문에 걱정하고 부끄러워하고 싫어한다. 아난다여, 이렇게 유학(有學)은 실천한다.

 

2. (AN 3.39-섬세하게 양육됨 경) 늙음--죽음을 극복하지 못했음

 

“tassa mayhaṃ, bhikkhave, evarūpāya iddhiyā samannāgatassa evarūpena ca sukhumālena etadahosi ‘assutavā kho puthujjano attanā jarādhammo samāno jaraṃ anatīto paraṃ jiṇṇaṃ disvā aṭṭīyati harāyati jigucchati attānaṃyeva atisitvā, ahampi khomhi jarādhammo jaraṃ anatīto. ahañceva kho pana jarādhammo samāno jaraṃ anatīto paraṃ jiṇṇaṃ disvā aṭṭīyeyyaṃ harāyeyyaṃ jiguccheyyaṃ na metaṃ assa patirūpan’ti. tassa mayhaṃ, bhikkhave, iti paṭisañcikkhato yo yobbane yobbanamado so sabbaso pahīyi.

 

비구들이여, 이렇게 호화로움을 갖춘 나에게 이런 섬세한 양육 때문에 이런 생각이 들었다. '배우지 못한 범부는 자기도 늙기 마련이고 늙음을 극복하지 못했으면서 다른 늙은 사람을 보고 참으로 나도 늙기 마련이고 늙음을 극복하지 못했다.’라고 자기에게 적용하지 못해서 곤란해하고 부끄러워하고 싫어한다. 그러나 나도 또한 늙기 마련이고 늙음을 극복하지 못했으면서 만약 다른 늙은 사람을 보고 곤란해하고 부끄러워하고 싫어한다면, 그것은 나에게 적절치 않다.'라고. 비구들이여, 내가 이렇게 숙고했을 때, 젊음에 대한 자부심은 완전히 버려졌다.

 

“assutavā kho puthujjano attanā byādhidhammo samāno byādhiṃ anatīto paraṃ byādhitaṃ disvā aṭṭīyati harāyati jigucchati attānaṃyeva atisitvā ‘ahampi khomhi byādhidhammo byādhiṃ anatīto, ahañceva kho pana byādhidhammo samāno byādhiṃ anatīto paraṃ byādhikaṃ disvā aṭṭīyeyyaṃ harāyeyyaṃ jiguccheyyaṃ, na metaṃ assa patirūpan’ti. tassa mayhaṃ, bhikkhave, iti paṭisañcikkhato yo ārogye ārogyamado so sabbaso pahīyi.

 

'배우지 못한 범부는 자기도 병들기 마련이고 병을 극복하지 못했으면서 다른 병든 사람을 보고 참으로 나도 병들기 마련이고 병을 극복하지 못했다.’라고 자기에게 적용하지 못해서 곤란해하고 부끄러워하고 싫어한다. 그러나 나도 또한 병들기 마련이고 병을 극복하지 못했으면서 만약 다른 병든 사람을 보고 곤란해하고 부끄러워하고 싫어한다면, 그것은 나에게 적절치 않다.'라고. 비구들이여, 내가 이렇게 숙고했을 때, 건강에 대한 자부심은 완전히 버려졌다.

 

“assutavā kho puthujjano attanā maraṇadhammo samāno maraṇaṃ anatīto paraṃ mataṃ disvā aṭṭīyati harāyati jigucchati attānaṃyeva atisitvā ‘ahampi khomhi maraṇadhammo, maraṇaṃ anatīto, ahaṃ ceva kho pana maraṇadhammo samāno maraṇaṃ anatīto paraṃ mataṃ disvā aṭṭīyeyyaṃ harāyeyyaṃ jiguccheyyaṃ, na metaṃ assa patirūpan’ti. tassa mayhaṃ, bhikkhave, iti paṭisañcikkhato yo jīvite jīvitamado so sabbaso pahīyī”ti.

 

'배우지 못한 범부는 자기도 죽기 마련이고 죽음을 극복하지 못했으면서 다른 죽은 사람을 보고 참으로 나도 죽기 마련이고 죽음을 극복하지 못했다.’라고 자기에게 적용하지 못해서 곤란해하고 부끄러워하고 싫어한다. 그러나 나도 또한 죽기 마련이고 죽음을 극복하지 못했으면서 만약 다른 죽은 사람을 보고 곤란해하고 부끄러워하고 싫어한다면, 그것은 나에게 적절치 않다.'라고. 내가 이렇게 숙고했을 때, 삶에 대한 자부심은 완전히 버려졌다.

 

3. (AN 9.40-힘센 코끼리 경)

 

“yasmiṃ, bhikkhave, samaye āraññikassa nāgassa gocarapasutassa hatthīpi hatthiniyopi hatthikalabhāpi hatthicchāpāpi purato purato gantvā tiṇaggāni chindanti, tena, bhikkhave, āraññiko nāgo aṭṭīyati harāyati jigucchati. yasmiṃ, bhikkhave, samaye āraññikassa nāgassa gocarapasutassa hatthīpi hatthiniyopi hatthikalabhāpi hatthicchāpāpi obhaggobhaggaṃ sākhābhaṅgaṃ khādanti, tena, bhikkhave, āraññiko nāgo aṭṭīyati harāyati jigucchati. yasmiṃ, bhikkhave, samaye āraññikassa nāgassa ogāhaṃ otiṇṇassa hatthīpi hatthiniyopi hatthikalabhāpi hatthicchāpāpi purato purato gantvā soṇḍāya udakaṃ āloḷenti, tena, bhikkhave, āraññiko nāgo aṭṭīyati harāyati jigucchati. yasmiṃ, bhikkhave, samaye āraññikassa nāgassa ogāhā uttiṇṇassa hatthiniyo kāyaṃ upanighaṃsantiyo gacchanti, tena, bhikkhave, āraññiko nāgo aṭṭīyati harāyati jigucchati.

 

비구들이여, 밀림에 사는 힘센 코끼리가 영역을 돌아볼 때 숫 코끼리나 암코끼리나 어린 코끼리나 새끼 코끼리가 앞서가면서 풀 끝을 먼저 잘라 먹으면 밀림에 사는 힘센 코끼리는 걱정하고 부끄러워하고 싫어한다. 비구들이여, 밀림에 사는 힘센 코끼리가 영역을 돌아볼 때 숫 코끼리나 암코끼리나 어린 코끼리나 새끼 코끼리가 앞서가면서 드리워져 있는 부러진 가지 잎들을 먼저 먹어버리면 밀림에 사는 힘센 코끼리는 걱정하고 부끄러워하고 싫어한다. 비구들이여, 밀림에 사는 힘센 코끼리가 물에 들어갔을 때 숫 코끼리나 암코끼리나 어린 코끼리나 새끼 코끼리가 앞서가면서 웅덩이의 물을 혼탁하게 만들어버리면 밀림에 사는 힘센 코끼리는 걱정하고 부끄러워하고 싫어한다. 비구들이여, 밀림에 사는 힘센 코끼리가 물을 건너갈 때 암코끼리들이 자기의 몸을 스치면서 지나가면 밀림에 사는 나가는 걱정하고 부끄러워하고 싫어한다.

 

4. (AN 10.60-기리마난다 경) 무상(無常)의 상()

 

“katamā cānanda, sabbasaṅkhāresu anicchāsaññā? idhānanda, bhikkhu sabbasaṅkhāresu aṭṭīyati harāyati jigucchati. ayaṃ vuccatānanda, sabbasaṅkhāresu anicchāsaññā.

 

아난다여, 무엇이 모든 행()에 대한 무상(無常)의 상()인가? 여기, 아난다여, 비구는 모든 행()에 대해 걱정하고 부끄러워하고 싫어한다. 이것이, 아난다여, 모든 행()에 대한 무상(無常)의 상()이라고 불린다.

 

Comments

대원행 2024.07.24 20:02
http://sutta.kr/bbs/board.php?bo_table=nikaya05_15_10&wr_id=4 참조 ( 맛지마 니까야 관통 법회(마무리 수업) ― 152. 기능수행 경 & 관통 축하 인사[행하지 않음이 아니라 최선의 행위로 완성하는 불교]
아빈뇨 2024.07.24 21:51
감사합니다.