tasmātihānanda, dhammādāsaṃ nāma dhammapariyāyaṃ desessāmi, yena samannāgato ariyasāvako ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya — ‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayonikhīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’ti.
아난다여, 그러므로 여기서 법의 거울[법경(法鏡)]이라는 법문을 하리니 이것을 구족한 성스러운 제자는 그가 원하기만 하면 스스로 자신을 설명할 수 있다. ㅡ ‘나에게 지옥은 없다. 축생의 모태도 없다. 아귀계도 없다. 상실과 비탄의 상태, 비참한 존재, 벌 받는 상태를 면하였다. 나는 예류자(預流者)이다. 벌 받는 존재를 넘어섰고, 한 방향이고, 깨달음이 결정되었다.'라고.
; 법의 거울 ㅡ 대반열반경(D16) & 벽돌집 경1(S55:8)
(*) apāya: the hell; state of loss and woe; lapse; loss. (m.)
사문 경(A4:239)[Samaṇasuttaṃ]
‘‘‘Idheva, bhikkhave, (paṭhamo) samaṇo, idha dutiyo samaṇo, idha tatiyo samaṇo, idha catuttho samaṇo; suññā parappavādā samaṇehi aññehī’ti – evametaṃ, bhikkhave, sammā sīhanādaṃ nadatha.
비구들이여, 오직 여기에 사문이 있다. 여기에 두 번째 사문이 있다. 여기에 세 번째 사문이 있다. 여기에 네 번째 사문이 있다. 다른 교설에는 무위(無爲)의 앎을 가진 사문들이 공(空)하다.비구들이여, 그대들은 이와 같이 바르게 사자후를 토하라.
“katamo ca, bhikkhave, paṭhamo samaṇo? idha, bhikkhave, bhikkhu tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo. ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo samaṇo.
비구들이여, 그러면 어떤 자가 첫 번째 사문인가? 비구들이여, 여기 비구는 세 가지 족쇄를 완전히 부수고 흐름에 든 자[예류자(預流者)]이니 벌 받는 존재를 넘어섰고, 한 방향이고, 깨달음이 결정되었다. 비구들이여, 이것이 첫 번째 사문이다.
‘‘Katamo ca, bhikkhave, dutiyo samaṇo? Idha, bhikkhave, bhikkhu tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā rāgadosamohānaṃ tanuttā sakadāgāmī hoti, sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karoti. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo samaṇo.
비구들이여, 그러면 어떤 자가 두 번째 사문인가? 비구들이여, 여기 비구는 세 가지 족쇄를 완전히 부수고 탐진치(貪嗔癡)가 엷어져서 한 번 만 더 돌아올 자[일래자(一來者)]이니, 한 번만 더 이 세상에 와서 괴로움을 끝낼 것이다. 비구들이여, 이것이 두 번째 사문이다.
“katamo ca, bhikkhave, tatiyo samaṇo? idha, bhikkhave, bhikkhu pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko hoti tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā. ayaṃ, bhikkhave, tatiyo samaṇo.
비구들이여, 그러면 어떤 자가 세 번째 사문인가? 비구들이여, 여기 비구는 오하분결(五下分結)을 완전히 부수고 화생하여 거기서 완전한 열반에 들고 그 세계로부터 다시 돌아오지 않는 존재이다[불환자(不還者)]. 비구들이여, 이것이 세 번째 사문이다.
“katamo ca, bhikkhave, catuttho samaṇo? idha, bhikkhave, bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. ayaṃ, bhikkhave, catuttho samaṇo.
비구들이여, 그러면 어떤 자가 네 번째 사문인가? 비구들이여, 여기 비구는 번뇌들을 부수어 번뇌가 없는 심해탈(心解脫)과 혜해탈(慧解脫)을 지금여기에서 스스로 실다운 지혜로 실현하여 성취하여 머문다[아라한(阿羅漢)]. 비구들이여, 이것이 네 번째 사문이다.
‘‘‘Idheva, bhikkhave, paṭhamo samaṇo, idha dutiyo samaṇo, idha tatiyo samaṇo, idha catuttho samaṇo; suññā parappavādā samaṇebhi aññehī’ti – evametaṃ, bhikkhave, sammā sīhanādaṃ nadathā’’ti.
비구들이여, 오직 여기에 사문이 있다. 여기에 두 번째 사문이 있다. 여기에 세 번째 사문이 있다. 여기에 네 번째 사문이 있다. 다른 교설에는 무위(無爲)의 앎을 가진 사문들이 공(空)하다.비구들이여, 그대들은 이와 같이 바르게 사자후를 토하라.